3 sytuacje, w których nie warto wybierać lekcji z native speakerem
Wielu specjalistów L&D chce zapewnić swoim pracownikom możliwie najwyższą jakość nauki języka. Nic więc dziwnego, że podczas wyboru szkoły językowej często pojawia się pytanie: „Czy zajęcia prowadzą native speakerzy?”.
Problem polega na tym, że samo pojęcie native speakera jest dużo mniej jednoznaczne, niż mogłoby się wydawać. Kryterium to spełnia zarówno niewykwalifikowany pracownik fizyczny ze Szkocji posługujący się lokalnym slangiem, jak i nauczyciel z Indii, którego wymowa lub warsztat pracy niekoniecznie będą odpowiadały naszym potrzebom.
Co więcej, bycie native speakerem nie oznacza automatycznie umiejętności skutecznego nauczania. Tak samo jak fakt, że ktoś jest Polakiem, nie sprawia jeszcze, że potrafi profesjonalnie uczyć języka polskiego.
Aby ułatwić Wam wybór odpowiedniego lektora, przedstawiamy trzy sytuacje, w których nauczyciel nieznający języka polskiego może okazać się zdecydowanie gorszym rozwiązaniem.
1. Gdy grupa jest na poziomie A1
Wbrew pozorom problem nie leży w samym poziomie językowym.
Grupy początkujące można z powodzeniem prowadzić metodą pełnej immersji językowej. Doskonałym przykładem są dzieci, które często uczą się bardzo skutecznie bez używania języka ojczystego podczas zajęć. Kluczowe jest jednak zrozumienie, z kim mamy do czynienia.
Jeżeli pracujemy z grupą dorosłych na poziomie A1, oznacza to zwykle, że z jakiegoś powodu przez wiele lat nie udało im się skutecznie opanować tego języka. Często towarzyszy temu poczucie frustracji, wstydu lub przekonanie, że „nie mają talentu do języków”.
Taka osoba na wakacjach nie potrafi samodzielnie porozumieć się na lotnisku czy w hotelu. Unika projektów wymagających komunikacji po angielsku. Język staje się źródłem stresu i kompleksów.
W takiej sytuacji rozpoczęcie nauki od zajęć z native speakerem może dodatkowo zwiększać napięcie i poczucie zagubienia. Znacznie lepszym rozwiązaniem jest empatyczny lektor, który na początku wykorzystuje język ojczysty uczestników, stopniowo wprowadzając coraz więcej kontrolowanego angielskiego.
Dzięki temu kursanci szybciej budują poczucie bezpieczeństwa i odzyskują wiarę we własne możliwości, a to często jest warunkiem skutecznej nauki.
2. Gdy uczestnik ma silną barierę mówienia
To problem, który występuje na każdym poziomie zaawansowania.
Wielu uczniów rozumie znacznie więcej, niż jest w stanie powiedzieć. Znają słownictwo, potrafią budować poprawne zdania i rozumieją większość wypowiedzi, ale gdy przychodzi moment zabrania głosu, pojawia się stres blokujący skuteczną komunikację.
W takiej sytuacji kontakt z native speakerem bywa dla niektórych osób zbyt dużym skokiem na głęboką wodę.
Co ważne, nie oznacza to, że lekcja musi odbywać się po polsku. Wręcz przeciwnie — zajęcia mogą być prowadzone niemal w całości po angielsku. Różnica polega na tym, że nauczyciel znający również język uczestnika lepiej rozumie źródło jego trudności i potrafi szybciej reagować na pojawiające się blokady.
Doświadczony lektor często jest w stanie w ciągu kilku spotkań znacząco zmniejszyć poziom stresu związanego z mówieniem. Dopiero wtedy warto stopniowo wprowadzać zajęcia z native speakerem.
Dobrze zorganizowany zespół metodyczny może wręcz zaplanować taki proces. Uczestnik najpierw buduje pewność siebie podczas zajęć z nauczycielem polskojęzycznym, a następnie przechodzi do regularnej komunikacji z native speakerem. Dzięki temu zmiana nie jest szokiem, lecz naturalnym kolejnym etapem rozwoju.
3. Gdy paszport jest jedyną kwalifikacją nauczyciela
To prawdopodobnie najczęstszy problem na rynku szkół językowych.
Klienci tak często pytają o native speakerów, że niektóre szkoły zaczynają traktować narodowość jako najważniejsze kryterium rekrutacyjne.
Tymczasem gdyby samo przebywanie w towarzystwie native speakerów gwarantowało sukces w nauce języka, wszyscy Polacy pracujący od lat w Wielkiej Brytanii czy Irlandii mówiliby perfekcyjnie po angielsku. Wiemy jednak, że rzeczywistość wygląda inaczej.
Nauczanie języka obcego jest zawodem wymagającym specjalistycznych kompetencji. Dobry lektor zna metodykę nauczania, potrafi planować proces edukacyjny, diagnozować trudności ucznia i dobierać odpowiednie narzędzia pracy.
Nie oznacza to oczywiście, że native speakerzy nie mogą być świetnymi nauczycielami. Wielu z nich jest doskonałymi specjalistami. Warto jednak upewnić się, że dana osoba posiada obie kompetencje: jest native speakerem i jednocześnie potrafi uczyć.
Wystarczy spróbować przez kilka minut wyjaśnić obcokrajowcowi zasady polskiej gramatyki, aby przekonać się, jak trudnym zadaniem jest nauczanie własnego języka.
Jakie pytania warto zadać szkole językowej zamiast: „Czy macie native speakerów?”
Na jakiej podstawie dobierani są lektorzy do grup?
Dobra odpowiedź:
Na podstawie potrzeb uczestników, celów biznesowych kursu oraz kompetencji konkretnego nauczyciela. W niektórych przypadkach najlepszym wyborem będzie native speaker, w innych nauczyciel polskojęzyczny lub połączenie obu rozwiązań.
Red flag:
„Przydzielamy lektorów według dostępności w grafiku” lub „Dajemy takiego lektora, jakiego sobie Państwo życzą”.
W pierwszym przypadku dobór odbywa się losowo. W drugim szkoła przerzuca odpowiedzialność za decyzję metodyczną na klienta.
Czy w razie potrzeby macie w zespole zarówno native speakerów, jak i nauczycieli mówiących po polsku?
Dobra odpowiedź:
Tak. Dzięki temu możemy dobrać odpowiedniego lektora do konkretnej grupy lub zmienić formułę zajęć, jeśli sytuacja będzie tego wymagała.
Red flag: „Oczywiście dostaniecie dokładnie takiego lektora, jakiego chcecie”.
Jeżeli szkoła nie próbuje zweryfikować, czy dany wybór ma sens z punktu widzenia procesu nauczania, prawdopodobnie bardziej zależy jej na sprzedaży kursu niż na jego skuteczności.
Native speaker może być fantastycznym nauczycielem i ogromną wartością dla uczestników kursu. Nie powinien jednak być celem samym w sobie.
Najważniejsze pytanie nie brzmi: „Czy zajęcia prowadzi native speaker?”, ale: „Czy ten konkretny lektor jest najlepszą osobą do pracy z tą konkretną grupą?”.
To właśnie odpowiedź na to pytanie najczęściej decyduje o sukcesie całego programu językowego.
